İKLİM KRİZİNİ YABANA ATMA

Gezegenimizdeki tüm canlı yaşamını tahrip edecek bir ekolojik krizin ortasındayız. İklim krizinde geri dönülmesi mümkün olmayan bir noktaya hızla yaklaşıyoruz. İklim krizi artık kapımızda değil yaşamımızın tam ortasında! 

2024 yılı, ortalama sıcaklık artışı1.5°C’nin üzerinde ilk takvim yılı olarak kayıtlara geçti.( Buna rağmen Paris Anlaşması’nın öngördüğü 1.5°C eşiği henüz teknik olarak aşılmadı; bu eşikten söz edebilmek için sıcaklık artışının belirli bir süre boyunca 1.5°C'nin üzerinde seyretmesi gerekiyor.)[1] Ocak 2025, kayıtlara geçen en sıcak ocak ayı oldu.[2] Her yıl şiddeti gittikçe artan orman yangınları, seller, fırtınalar, kuraklık vb. doğal afetler; küresel ısınmada kritik eşiği geçtiğimiz takdirde neler olabileceğinin küçük bir ön gösterimi adeta. 

Akdeniz bölgesinde yer alan Türkiye, iklim krizinden en fazla etkilenmekte olan ülkelerden biri. Meteoroloji verilerine göre Türkiye’de sıcaklık ortalamaları 2007 yılından beri (2011 yılı hariç) normalin üzerinde seyrediyor.[3] Bununla birlikte son 10 yıla ait veriler her yıl başta doğu ve güney doğu olmak üzere çeşitli bölgelerde değişen şiddette meteorolojik kuraklık gözlemlendiğini ortaya koyuyor. Senaryolarda önlem alınmadığı durumda 2035 yılı sonrasında yıllık yağış miktarının %10 ile%35’e varan oranda azalabileceğine dikkat çekiyor.

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, iklim krizinin yıkıcı etkilerini minimumda tutmak için sıcaklık artışının sanayileşme öncesi seviyeye kıyasla 1,5 derece ile sınırlanmasının ve 2050 yılında ise küresel emisyonların sıfırlanmasının elzem olduğunu bildiriyor. Her 0,1 derecelik artışın yıkıcı ve geri döndürülemeyebilecek etkileri olacağı veya mevcut etkilerin sıklığını ve şiddetini daha da artıracağı biliniyor. Küresel sıcaklık artışının 2 dereceye ulaşması durumunda dünya nüfusunun %30’unun sel riskiyle karşı karşıya kalması, Akdeniz bölgesinde yangınlardan etkilenecek alanların %62-87 oranında artması, mercan resiflerinin %99 oranında yok olması ve kuraklıktan 1.15 milyar insanın etkilenmesi öngörülüyor.[4]

Halihazırda 1,3 dereceye ulaşan küresel ortalama sıcaklık artışı açıkça gösteriyor ki bugün harekete geçmezsek, hiç de uzak olmayan bir gelecekte iklim krizinin çok daha şiddetli etkileriyle yüzleşeceğiz.

Nitekim mevcut hedef ve politikalar bizi 2,5 ila 2,7 derecelik bir ısınma patikasına doğru götürüyor.

Türkiye, Paris İklim Anlaşması’nı onayladı ve 2053 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşma hedefini açıkladı. Buna rağmen 27. Taraflar Konferansı’nda açıklamış olduğu güncellenmiş Ulusal Katkı Beyanı, 2030 yılına kadar sera gazı emisyonlarının % 33 oranında artacağı anlamına geliyor. Oysa daha iddialı ve gerçekçi bir iklim hedefi mümkün! Yapılması gereken bugünden itibaren emisyonların azaltılması ve fosil yakıtlardan çıkışın belirlenmesi.

Yetkilileri, iklim kriziyle adil, kapsayıcı ve bilim temelli mücadele için bir an önce 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu politika ve eylemler hazırlamaya ve uygulamaya çağırıyoruz.

İKLİM KRİZİYLE MÜCADELE ETMEK İÇİN SEN DE ARAMIZA KATIL!

[1] World Meteorological Organization. 2025. State of the Global Climate 2024 (Provisional Report). https://library.wmo.int/records/item/69455-state-of-the-global-climate-2024.

[2] Copernicus Climate Change Service. 2025. Copernicus: January 2025 Was Warmest on Record Globally, Despite Emerging La Niña. https://climate.copernicus.eu/copernicus-january-2025-was-warmest-record-globally-despite-emerging-la-nina.

[3] Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). 2024. 2023 Yıllık İklim Raporu. https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/yillikiklim/2023-iklim-raporu.pdf.

[4] Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). 2023. Climate Change 2023: Synthesis Report. https://www.ipcc.ch/report/ar6/syr/